Lễ bảo vệ luận án tiến sĩ cấp Viện cho NCS Trầm Thị Trạch Oanh

Quang cảnh Hội đồng bảo vệ luận án tiến sĩ của NCS Trầm Thị Trạch Oanh

Tranh khắc kim loại xuất hiện từ thế kỷ XVI và du nhập vào Việt Nam qua giao lưu văn hóa, thể loại này đã trải qua quá trình phát triển với nhiều biến động về lực lượng sáng tác, điều kiện kỹ thuật và định hướng nghệ thuật. Trong những năm gần đây, tranh khắc kim loại ghi nhận sự quan tâm thông qua các triển lãm chuyên đề, hoạt động đào tạo và thực hành sáng tác, góp phần làm phong phú diện mạo đồ họa tranh in Việt Nam.

Qua khảo sát các tác phẩm tranh khắc kim loại Việt Nam giai đoạn 1976 đến 2024, có thể thấy:

Thứ nhất, mặc dù có sự phong phú và đa dạng về chủ đề, chất liệu kỹ thuật cũng như chất lượng sáng tác, góp phần khẳng định giá trị nghệ thuật và vai trò của tranh khắc kim loại trong tiến trình hình thành và phát triển của đồ họa tranh in Việt Nam, nhưng trên thực tế, thể loại này vẫn chưa nhận được sự quan tâm tương xứng. Bên cạnh đó, các tác phẩm tranh khắc kim loại trong giai đoạn 1976 đến 2024 vẫn còn thiếu những nghiên cứu chuyên sâu nhằm phân tích toàn diện về giá trị lịch sử và nghệ thuật trong bối cảnh mỹ thuật Việt Nam hiện đại.

Thứ hai, tranh khắc kim loại là một trong những thể loại được du nhập vào Việt Nam thông qua quá trình giao lưu, trao đổi văn hoá. Do đó, đến nay ở Việt Nam vẫn chưa hình thành một hệ thống lý luận chuyên biệt cho thể loại này, và các thuật ngữ, khái niệm liên quan còn thiếu sự thống nhất trong cách gọi và diễn giải. Tranh khắc kim loại vẫn là một khoảng trống ít được đề cập trong nghiên cứu mỹ thuật. Việc xem xét tranh khắc kim loại trong mối quan hệ với tiến trình phát triển của đồ họa tranh in Việt Nam là cần thiết.

Chính vì vậy, dưới góc độ chuyên môn của ngành đồ họa, tranh khắc kim loại Việt Nam cần được nghiên cứu một cách hệ thống, toàn diện và chiều sâu hơn. NCS Trầm Thị Trạch Oanh đã lựa chọn đề tài nghiên cứu Tranh khắc kim loại Việt Nam giai đoạn 1976 đến 2024 làm luận án tiến sĩ.

NCS Trầm Thị Trạch Oanh

Luận án nghiên cứu tập trung vào sự biểu đạt nội dung và hình thức nghệ thuật của tranh khắc kim loại Việt Nam giai đoạn 1976-2024. Trên cơ sở phân tích ngôn ngữ tạo hình và kỹ thuật thể hiện, luận án xác định đặc trưng nghệ thuật riêng, chỉ ra điểm tương đồng và khác biệt với các loại hình đồ họa tranh in khác, đồng thời làm rõ vị thế của thể loại này trong tiến trình phát triển đồ họa tranh in Việt Nam.

Bên cạnh đó, luận án đã phân tích đặc trưng nghệ thuật và giá trị nghệ thuật qua từng giai đoạn, phản ánh bối cảnh lịch sử và tác động văn hóa. Nghiên cứu kết hợp yếu tố nội sinh (đời sống mỹ thuật trong nước) và ngoại sinh (giao lưu, hội nhập quốc tế), đặt trong bối cảnh chuyển biến của đồ họa tranh in Việt Nam, nhằm lý giải quá trình hình thành và phát triển của thể loại này.

Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần bổ sung và hoàn thiện cơ sở lý luận về tranh khắc kim loại Việt Nam, cung cấp hệ thống tư liệu tác giả, tác phẩm… một cách khá toàn diện phục vụ cho các công trình nghiên cứu, tiếp cận sáng tác, học liệu giảng dạy, học tập.

Hội đồng phản biện, đánh giá luận án

PGS.TS Đoàn Thị Mỹ Hương, người hướng dẫn khoa học

Ngoài phần Mở đầu (11 trang), Kết luận (02 trang), Tài liệu tham khảo (15 trang) và Phụ lục (151 trang), nội dung chính của luận án được kết cấu thành 3 chương:

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và khái quát về tranh khắc kim loại Việt Nam (41 trang).

Chương 2: Sự biểu đạt về nội dung và hình thức nghệ thuật của tranh khắc kim loại Việt Nam giai đoạn 1976 đến 2024 (59 trang).

Chương 3. Đặc trưng nghệ thuật và luận bàn về tranh khắc kim loại Việt Nam giai đoạn 1976 đến 2024 (51 trang).

Nghiên cứu sinh Trầm Thị Trạch Oanh đã trình bày tóm tắt nội dung luận án trước Hội đồng chấm luận án. Sau khi nghe ý kiến đánh giá, phân tích của các phản biện khoa học, nghe ủy viên thư ký tổng hợp những ý kiến đóng góp của các nhà khoa học trong và ngoài Hội đồng về nội dung luận án, NCS Trầm Thị Trạch Oanh đã trả lời câu hỏi của các thành viên trong Hội đồng. Kết quả 100% thành viên có mặt tại Hội đồng đã bỏ phiếu công nhận học vị Tiến sĩ Lý luận và lịch sử mỹ thuật cho NCS Trầm Thị Trạch Oanh./.

NCS chụp ảnh lưu niệm cùng các thầy cô

Tin, ảnh: Lã Lương